EAEko prostituzioaren
argazkia egiteaz gain,
horri eragiten dioten
afera korapilatsuagoak
askatzeko saiakera dira
ondorengo lerroak. Izan
ere, sexu- industria
legeztatzeko eztabaidan
askotariko korronteak
agertu dira. Betiere
emakumearen duintasuna
aintzakotzat hartuta
Prostituzioaren ezaugarriak
asko aldatu dira
azken urteotan Euskal
Herrian. Batetik, kaleko
prostituzioa murriztu
ahala, klubak eta pisuak
ugaltzen ari dira. Eta bestetik,
prostituten soslaia aldatu egin
da. Orain etorkinak dira nagusi.
Emakundek plazaratutako txosten
baten arabera, Euskal Autonomia
Erkidegoan negozio oparoa bilakatu
da prostituzioa. 2.000 prostituta
inguru omen dabil Euskadin
lanean. Sexu langile horien artean
etorkinek %90 gainditu dute dagoeneko.
Jaioterriari dagokionez,
%70 Hego Amerikakoak dira, batez
ere, kolonbiarrak, brasildarrak
eta Dominikar Errepublikakoak.
%20 gutxi gorabehera Afrikakoak
dira, Nigeriakoak gehien bat. Europar
Ekialdeko batzuk ere ba
omen dira. 800 inguru zenbatu dituzte
Gipuzkoan, 600 bat Bizkaian,
eta Araban ere beste hainbeste.
Datuok, dena den, halamoduzkoak
direla kontutan hartu
behar da, izan ere, internet eta
egunkarietako iragarkien bitartez
lokalizatutako klubetan lanean
dabiltzan emakumeak soilik zenbatu
dituzte, antza gehiengoa baita
EAEn. Aitzitik, gehiago direlakoan
daude.
%70 prostituzio-etxeetan jarduten
dira, %23 etxebizitzetan eta
%9 edo gutxixeago kale gorrian.
Azken horiek, batipat Bilboko Gorteetan aritzen dira. Hain zuzen,
Euskal Herriko kale prostituzioaren
gunerik garrantzitsuena
izandakoan; Galdakaoko Erletxes
poligonoan ere ikus daitezke baten
batzuk; Gasteizen berriz, polizia
eta profesionalen arabera, bi
tokitan biltzen dira: Alde Zaharrean
eta Betoño, Gamarra eta
Arriagako biribilgunetan; Gipuzkoara
joz, Donostian eta Irun aldean
egiten du lan prostituten
gehiengoak. Muga aldean batez
ere. Bertako bezeroez gain, prostituzioaren
negozioak pasadizoan
dauden pertsonak ere erakartzen
dituelako.
Salbuespenak salbuespen,
egia da kaleko giroa aldatzen ari
dela, eta prostituzioaren industriak
bilakaera galanta izan duela
zentzu horretan, kaleko prostituzio
klasikoa desagertzear baitago.
Klub txikiak ere pixkana ixten ari
dira, etxe handien mesedean. Espainiar
estatuan sare bat osatzen
dute etxe hauek eta prostitutak hilero
lantokiz aldatzen dira.
Klubetan, etxeetan zein kalean
zerbitzu sexualen prezioek aspaldi
ez dute gora egin, eta 50-60 euro
ingurukoa da tarifa bataz beste.
Haatik, sarritan zerbitzu merkeagoak
eskaintzen dira gero eta gogorragoa
den lehiakidetasunak
behartuta. Dirutza, halere.
Emakundek egindako azterketak
ondorioztatu duenez, egunean
bizpahiru zerbitzu sexual eginez,
urte betean 40 milioi euroko negozioa
jaso daiteke. Nahiz eta
beste iturri batzuek, zenbateko
horretatik oso bestelakoak diren
datuak ematen dituzten. Hala, estatu
osoan 12.000-18.000 milioi
euroko irabaziez hitz egin daiteke,
eta EAE biztanleriaren %5 denez,
bertan prostituzioaren industriarekin
600-900 milioi euro jasotzen
omen dira. Diru hori ostera
ondo banatua dago. Parte handi
bat iragarkiak argitaratzen dituzten
egunkarientzat da; enpresariek,
sexu-langileak eta hotelak,
besteak beste, eskuratzen dute berea
ere.
Baina nortzuk dira euren bezeroak?
Denetarik dago. Estatistika
Institutu Nazionalak jakinarazi
duenez, 18 eta 49 urte bitarteko
gizonezkoen %27k bizitzan behin
gutxienez izan du kontakturen bat
sexu-langile batekin. Eta antza
%7 ohikoa da. Gehienak ezkonduak
dira gainera. Azken boladan,
bestalde, joera berri bat suspertzen
ari da: gorantz doa prostituten
zerbitzuak kontratatzen dituzten
negozio bidaietan dabiltzan
exekutiboen kopurua.
Negozio iluna
Prostituzioak sortzen duen oparoaldi
ekonomiko eta negozio itzel horren
atzean ostera, beste mundu ilunago
bat dago. Sexua saltzen ari diren
emakumeena alegia. Eremu
arantzatsu hori, hain zuen, aski ongi
ezagutzen dute Askabideko profesionalek.
1985. urtetik dabil Askabide
elkartea prostituzioaren
munduan murgildurik. Bi ekintzabide
dituzte: batetik, prostituzio
mundutik datozenak artatzen dituzte,
eta bestetik, salaketa, informazio
eta sentsibilizazio lana egiten dute.
Hortik abiatuta eginkizun eta programa
desberdinak bideratzen dituzte.
Hala nola, prostitutengana
hurbiltzeko programak: kaleko lana
eginez edota harrera etxeetara joz.
Lan hau ez da erraza eta elkarteko
kideak izan ohi dira beti prostitutengana
joaten direnak. Euren eginkizunen
artean, preserbatiboak banatu,
edota oinarrizko informazioa
eskaini: “erroldatzea oso garrantzitsua
dela esaten diegu, osasun txartela
har dezaketela, dohaineko errebisioak dituztela eta abar jakinaraziz”,
azaldu digu Askabideko kide
Marianek. Bestalde, formazioa, lan
alternatibei buruzko mintegiak eta
halakoak eskaintzen dituzte. Baina
zoritxarrez badira premia larriagoan
dauden emakumeak ere, eta horiek
laguntzeko ere Askabidek jartzen
ditu baliabideak. Marianek egunero
ikusten duenaren argazkia egin digu:
“Prostituta franko esku hutsik
dago erabat. Ez du ez errekurtso
ekonomikorik, ezta etxebizitza bat
ere. Normalean gazteak dira, 30 urtekoak
gutxi gorabehera. Etorkinak
eta beren jatorrizko herrian kargu
familiarrak dituztenak, hala nola,
seme-alabak, gurasoak…”.
Askabidekoak prostituzioaren
aldakuntzaren lekuko izan dira.
Marianek dionez, pisu asko dago
Bilbon barreiaturik eta errepideko
klubak ere dezente dira. Kalean
berriz, nigeriar gutxi batzuk besterik
ez daude. Edonon daudela ere,
emakume hauek pairatzen duten
arazorik larriena erregulazio eza
da, hots, legezko dokumentaziorik
ez dutela. Izan ere prostituzioan
gehien eragiten duen legeak ez du
zerikusi zuzenik prostituzioarekin,
etorkina izatearekin baizik. Espainiako
Atzerritarren Legearen ondorioz,
“poliziak atxilo hartuko dituzten
beldur dira; kanporatuko dituzten
mehatxupean, gauza asko
lortzeko, etxebizitza bat esaterako,
izapideak egitea ezinezkoa dute;
ez dute hainbat zerbitzu sozialetarako
sarbiderik…”, dio Marianek.
Bestalde, “prostituzioa gaizki ikusia
dago oraindik. Gizarteak ez du lanbidetzat hartzen eta prostituzioan
lan egiten duen emakumeak badaki
jardunik txarrenean ari dela.
Gizarteak hala gogorarazten dio
etengabe. Bizkarra ematen die, eskubideak
ukatzen dizkie eta euren
lanbidea ezkutatzera behartu”. Nolanahi
ere, gogorra da beraien egitekoa.
Etorkinen aukerak ostera oso
urriak dira: prostituzioa ala etxeko
zerbitzua. Eta prostituzioak baldintza
ekonomiko eta ordutegi hobeak
eskaintzen dizkie. Marianen ustez,
prostituzioan borondatez sartu direla
esatea gehiegizkoa litzateke, aukeratzeko
abagunea ere txikia delako,
baina “eztabaida horretan ez dut
sartu nahi”, dio.
“Jakin badakigu haatik prostituten
gehiengoak askatasun osoz erabakitzen
duela non eta noiz lan egin
nahi duen. Hau da, guk ez dugu
emakumeen salerosketaren zantzurik
ikusi, hots, ez dugu emakumeen
bahiketen berri. Horrek ez du esan
nahi ez dagoenik noski”.
Prostituzioa munduko lanbide
zaharrena dela dio topikoak. Gizarteak
ordea ez du inoiz lan bezala
errekonozitu. Ez herri xeheak ezta
botereak ere. Eztabaida egun kongresuan
dago pil-pilean. Prostituzioaren
legeztatzeari baiezkoa ala
ezezkoa ematekotan. Antza, ezezkoaren
aldekoak gailentzen dira
behin eta berriz. Bada, munduko
lanbiderik zaharrenak desagertzeko
taxurik ez duenez, behintzat, prostituten
eskubide eta baldintzak hobetzeko
erronkari ekin diezaiotela.
Abolizioaren dekalogoa
Prostituzioa lanbidetzat
hartzen duen edozein arau
zein lege gaitsezteko,
hamar arrazoi eman ditu
Emakumeen Trafikoaren
Aurkako Nazioarteko
Koalizioak:
Prostituzioaren araupetzea
sexu industriaren
enpresarientzat oparia da,
prostituzioa zilegi
bilakatuko lukeelako.
Jarduna duinago litzateke,
ez ordea emakumea.
Sexuaren zein
emakumearen salerosketa
areagotuko luke, Holandan
gertatu den bezala.
Ez du prostituzioa
kontrolatuko, hazkundea
eragin baizik. Izan ere,
prostituzio enpresak
ugalduko lirateke,eta
ondorioz, langileen
eskaria haziko litzateke.
Egun, gutxi dira
prostituta gisa lan egin
nahi dutenak, beraz,
trafikoak bere horretan
edo okerrera egingo
luke.
Klandestinitate eta kaleko
prostituzioa ere hazi
egingo lirateke. Emakume
askok ez dute kontrolpean
lan egin nahi-eta.
Haurren prostituzioa
sustatuko luke. Holandan,
esaterako, dramatikoki igo
da adin txikikoen
prostituzioa azken
hamarkadan.
Ez lituzke emakumeak
babestuko. Prostituten
hitzetan, establezimendu
legaletan zein arauz
kanpokoetan babestu
diren interes bakarrak
bezeroenak izan dira. Izan
ere, emakumeek pairatzen
duten bortizkeria
prostituzioaren berezko
ezaugarria da.
Gizona, sexua alokatzera
animatzen du, inguru sozial
onargarriago batean
egingo baitu sexuaren
salerosketa.
Legalizazioarekin muga
etikoak ere desargetuko
lirateke.
Ez luke emakumeen
osasuna hobetuko.
Legalizazioak, emakumeak
txekeoak egitera
behartuko lituzkeen
bitartean, bezeroak behar
horretatik libre utziko
lituzke. Horrek,
diskriminatzailea izateaz
gain, ez ditu emakumeak
gaixotasunetatik
babestuko.
Emakumeen aukeratzeko
askatasuna ez litzateke
bermatuko. Emakumeek ez
dute prostituta izan nahi,
normalean biziraupen
estrategien barruan
hartutako erabakia izan
ohi da. Ez dago
desberdintasunik,
derrigortuta edota
borondatez sartzearen
artean.
Prostitutek ez dute
legalizazioa nahi.
Gizonen merkatua gorantz
Alazne, Alejandra, Amalia,
madurita Ana, Lolita,
neska errusiarrak,
ekialdetarrak, dioten
ehunka iragarkien artean
topatu ditut,kostata,
Bruno, Alex zein Lucasen
aurkezpenak. Bere burua,
edo hobe esanda, bere
gorputza saltzen.
Modeloak, gazteak,
biziotsuak eta hirurak, a ze
kasualitatea, zakil
izugarriak omen dituzte.
Neskekin konparatuz gero,
oso gutxi dira prostituzioan
dabiltzan gizonak, baina
joera aldatzen ari da
pixkanaka, emakumeak
ere, hein batean, bere
jarrera aldatu dutelako eta
gizonezkoen gorputza
sexualki esplotatzeari ekin
diotelako. Hori dela eta,
gizonezkoen zerbitzuak
baino eskaintzen ez
dituzten zenbait klub txiki
ireki dira, akaso
ezagunagoak diren iragarki
partikularrekin batera.
20-40 urte bitarteko
gizonak izaten dira
prostituzioan. Itxuraz
apainak izatetik harago,
elkarrizketa ona edukitzea
eskatzen zaie normalean.
Erdi-klasekoak,
ikasketekin eta edukazio
onekoak izaten dira.
Pazientzia handikoak ere
bai. Izan ere, emakumeen
eskaerak bestelakoak
izaten dira sexu kontuetan
eta denbora gehiago izaten
dira profesionalarekin.
Zerbitzuaren denbora
minimoak, gizonezkoenak,
bikoiztu egiten du
emakumezkoena, baina
sarritan ez dira oheratzera
ailegatzen. Mimoak eta
hitz goxoekin aski izaten
omen dute emakumeek.
Halere, garesti ateratzen
zaie. 1.200 euro
ordaintzen ditu bezero
batek hitzordu batengatik.
Hotela, otordua eta
garraioa ordaindu eta gero,
mutilak 600 euro
poltsikoratzen ditu. Badira
haatik prezio baxuagotan
saltzen direnak ere.
Emakumeen antzera
sekretupean gordetzen
dute prostituzioaren
kontua. Asko ezkonduta
daude eta bere bikoteak ez
MUGAK: Centro de Estudios y Documentación sobre racismo y xenofobia de SOS Racismo/SOS Arrazakeria
