Aurrekari izango den saio batean, Ministerioarteko Espainiako Asilo Batzordeak
38 urteko emakume bati errefuxiatu izaera aitortu dio.
KARIN DE GRUIJL. Madril, ekainak 9-ACNUR
Emakumea behartuta ezkondu zen, senarrak urte
luzetan tratu txarrak eman zizkion baina
emakumeak ez zuen ordurarte inolako babesik
jaso. Emakumearen identidadea eta bere jaioterrian
isilean gorde dituzte emakumea zigor ez dezaten,
eta bere herritik urrun bizi berri bat hastea ahalbidetzeko.
Emakumeari tratu txarrak eman zizkioten etengabe
bai senarrak eta baita honen familiak ere. Jipoiengatik erietxera eraman behar izan zuten behin baino
gehiagotan, baina agintariek ez zioten babesik eman.
Banantzeko tramiteak hasteko saiakera egin zuenean,
dibortziatzeko senarra ren onespena behar zuela jakinarazi
zioten.
Espainian errefuxiatu izaera aitortzeko eskaera
egin zuen eta izapidetzeko onartu zuten. 'Hasieratik
begibistakoa zen babesa behar zuela, baina ez genekien
ongi zer egin genezakeen bere alde' adierazi
zuen kasuaz arduratu den asiloko ofizialak.
Bere herrialdera itzuliarazi ezkero, hango lege nazionalen
arabera litekeena da hango agintariek gartzeleratzea,
berriz senarrarekin bueltatzera behartzea
edota gutxienez senarrari eta familiari bera non den
berri ematea.
Aurrez Espainiak babes osagarria emana zien genero
indarkeriari ihesika ari ziren emakumeei, baina
sekula ez zien aitortu 1951ko Hitzarmenaren araberako
errefuxiatu izaera. Arraza, erlijioa, naziotasuna,
eritzi politikoa edo giza talde jakinen bateko kide izateagatik jazarpena jasatearen beldur izatea egotzi behar
du eskaera egiten duenak errefuxiatu gisa onartua
izateko. Hau da honenbestez Espainiak bere herrialdean
tratu txar larriak jasoagatik babesik eman ez dioten
emakume baten errefuxiatu izaera aitortzen duen
lehen aldia.
Barne Ministerioaren arabera erabaki hau hartzeko
'Asilo Batzordeak kontuan hartu zuen tratu txarren larritasuna eta denbora luzez behin eta berriz
errepikatu izana, bere herrialdean legediarengatik eta
gizartearen arauengatik emakumeak zuen babes falta
eta herrialdea hartan gehiegikeriei ihes egiteko zuen
ezintasun'.
Espainiako agintariek argudiatu zuten herrialde
hartan ez zitzaiela babesik ematen ezkondutako emakumeei.
'Barne Ministerioarentzat ezkondutako emakumeek
aparteko taldea osatzen dute eta honenbestez
Espainian errefuxiatu izaera aitortu behar zaie', adierazi
zuen Jos Antonio Alonso Barne Ministroak erabakiaren
berri emanez egindako agerraldian.
Egun onartutzat ematen da generoak jazarpenean
eragina duela, jazarpen mota eta kalteak generoaren
araberakoak ere badirela eta generoa jazarpen kasua
lantzeko arrazoi ere badela. Emakumeak talde bezala
hartzea edota emakume talde jakin bat aparteko giza
talde bezala hartzea ere egun gehiengoak onartzen
du. Kasu hontan, herrialde hartako ezkondutako emakumeak
aparteko talde bezala hartu dira.
Etengabeko gehiegikeriak eta emakumeari senarrak emandako kolpe larriak norbanakoaren giza eskubideen
urraketatzat hartu behar dira. Torturatuak
ez izan edota gizalegezkoa ez den tratua ez jasateko
eskubidea aitortzen da giza eskubideetan, bizitzeko
eskubidea, askatatuna eta norbanakoaren segurtasunerako eskubidea. Kasu hontan erabaki zuten
emakumeak jasandako eskubide bortxa generoaren
eraginez izan zela eta bera ezkondutako
emakumea zelako. Generoa jazarpenaren arrazoi
gisa hartu zuten. Europar Batasunean ere
Kalifikazio Zuzentarauak ere aitortzen du generoa oinarrian duten ekintzak jazarpentzat har daitezkeela.
Nahiz eta orohar gero eta herrialde gehiagok
onartu generoan oinarritutako jazarpena
Genevako 1951ko Hitzarmenak errefuxiatuen
definizioren baitan sartzen dela, ez da hain
onartua etxean edota familiako kideen artean
emandako tratu txarrak Hitzarmenak egiten
duen errefuxiatu definizioaren araberako jazarpena
direnik.
Espainiako legearen arabera, ACNURek
Hautagarritasun Batzordean parte hartzen du
ikuskari modura, boturik ez du baina Espainian
egindako asilo eskaera baten gaineko eritzia eman
dezake. ACNURek etengabe egin du generoan oinarritutako jazarpena 1951ko Hitzarmenak ezartzen
dituen bost arrazoien baitako gisa hartua izateko
eta jazarpena jasateko beldur izanik eskaera egiten
dutenei errefuxiatu izaera aitortzeko.
Beren jaioterrian genero indarkeria eta tratu txarren
aurrean babesik ez dutelako asilo eskaera egiten
dutenak errefuxiatu gisa onartzen dituzten herrialdeen
zerrendari batu zaio Espainia. Zerranda horretan
daude Australia, Kanada, Erresuma Batua, Argentina,
Errumania, eta orain Espainia.
MUGAK: Centro de Estudios y Documentación sobre racismo y xenofobia de SOS Racismo/SOS Arrazakeria
